Świąteczne konkursy internetowe w Polsce na Boże Narodzenie: terminy i zasady głosowania publicznego
Świąteczne konkursy internetowe w Polsce, o których mówią przeczytane teksty, to na razie dwa przypadki: wrocławska Witryna na Gwiazdkę, w której głosują mieszkańcy i jury, oraz internetowy plebiscyt, w którym gdański jarmark bożonarodzeniowy uznano za najlepszy w Europie. Dla wrocławskiej witryny podano terminy ogłoszenia wyników, a dla gdańskiego głosowania nie podano żadnej daty ani nazwy organizatora.
Witryna na Gwiazdkę we Wrocławiu: co podają teksty
Witryna na Gwiazdkę to konkurs na najładniejszą witrynę, a organizuje go projekt Dobry Widok we Wrocławiu. Z przeczytanych tekstów wynikają dwie rzeczy: w czwartej edycji wyniki jury i mieszkańców zapowiedziano na dziewiętnastego grudnia, a trzecia opierała się na tym, że mieszkańcy polubieniem zdjęć oddawali głos na witryny. Te terminy dotyczą różnych edycji, więc nie wolno ich łączyć w jeden harmonogram. Przy każdej edycji trzeba sprawdzić jej własny opis, zanim uzna się termin za obowiązujący, a nazwa konkursu w obu przypadkach pozostaje ta sama.
Poza wrocławskim przykładem przeczytane teksty opisują jeszcze gdański jarmark bożonarodzeniowy, który w internetowym plebiscycie uznano za najlepszy w Europie. Tu tekst podaje tylko wynik i sam fakt głosowania, bez opisu przebiegu. Nie wiadomo, kto je prowadził, jakie zasady obowiązywały ani kiedy trwało. Wrocławski konkurs i gdańskie głosowanie różnią się więc dokumentacją: pierwszy ma opis kolejnych edycji, drugie ma jedną relację. Z tej relacji nie da się odtworzyć, jak liczono głosy ani czy liczył je organizator, czy sam serwis, na którym odbyło się głosowanie.
Trzeci wątek to sposób głosowania. We Wrocławiu głos oddaje się, klikając „lubię to” pod zdjęciem okna, i na tym opis się kończy. Teksty nie opisują jednak, jak konkurs sprawdza, czy polubienia pochodzą od mieszkańców, ani czy da się wskazać osobę, która zagłosowała. Ta luka dotyczy obu przypadków, bo żaden z przeczytanych tekstów nie zawiera opisu weryfikacji. Czytelnik, który szuka pewności co do uczciwości wyniku, zostaje tu z samą deklaracją, że głos to polubienie, i bez informacji, jak takie polubienia są potem zliczane.
Sama nazwa konkursu nie mówi, czy jest on cykliczny ani czy każda edycja ma ten sam termin. Teksty opisują dwie edycje, czwartą i trzecią, i to wszystko, co wiadomo o ich kolejności. Informacji o następnej edycji w tych tekstach nie ma. Aktualny opis witryny trzeba znaleźć osobno, bo z przeczytanych tekstów nie wynika, czy kolejna edycja odbędzie się w tym samym terminie. Dla czytelnika, który porównuje dwa przypadki, najprostsza kontrola to sprawdzenie, czy każdy termin ma przy sobie nazwę edycji.
- Organizator wrocławskiej Witryny: projekt Dobry Widok
- Wyniki jury i mieszkańców: dziewiętnastego grudnia
- Głosowanie w trzeciej edycji: polubienie zdjęcia
- Werdykt mieszkańców w trzeciej edycji: siedemnastego grudnia
- Organizator gdańskiego głosowania: nieopisany w tekście
Jury i mieszkańcy wyznaczają wynik witryny
Z opisu czwartej edycji wynika, że wynik witryny składa się z dwóch części: obrad jury oraz głosowania mieszkańców. Tekst zapowiada ich ogłoszenie razem, a nie przyznaje żadnej z nich osobnej wagi. Nie ma w nim wzoru, który pokazywałby, jak jury i mieszkańcy łączą swoje oceny, więc nie wolno zakładać, że mają równe znaczenie. Pytanie o to, który głos rozstrzyga w razie rozbieżności, pozostaje w przeczytanych tekstach bez odpowiedzi, a żaden z pozostałych opisów go nie podejmuje.
Różnica między tymi drogami jest jednak wyraźna. Jury ocenia według kryteriów, których teksty nie wymieniają, a mieszkańcy oddają głos jednym gestem pod zdjęciem. Tekst nie opisuje wspólnej skali obu ocen, więc z niego nie da się wyliczyć, jak jedna droga wpływa na drugą. Czytelnik, który chce wiedzieć, czy wygrana jest decyzją jury, czy mieszkańców, zostaje tu z dwiema zapowiedziami bez wyjaśnienia, która z nich przeważa.
Mieszkańcy są w tym opisie jedyną grupą, którą teksty nazywają jako głosującą. Nie mówią, czy udział jest otwarty dla osób spoza miasta, ani czy zasada obowiązuje we wszystkich edycjach. Dla kogoś spoza Wrocławia oznacza to, że przeczytane teksty nie dają podstaw, by uznać swój udział za dozwolony. Jedyne, co da się stwierdzić z pewnością, to nazwa grupy, a nie jej granice, więc każde pytanie o zakres udziału wymaga osobnego sprawdzenia u źródła.
Teksty nie podają, kto ogłasza wynik jury, a kto wynik mieszkańców, ani czy oba są publikowane w tym samym miejscu. Jedyna wskazówka dotyczy czwartej edycji: zapowiedź wspomina profil projektu, na którym mają się pojawić wyniki. Co do trzeciej edycji tekst o miejscu ogłoszenia milczy. Z tekstu nie wynika też, czy wynik jury jest wiążący dla mieszkańców, więc zwycięstwo jednej z dwóch grup nie przesądza o drugiej. Czytelnik, który chce sprawdzić, który wynik jest decydujący, musi więc zacząć od pytania, kto stoi za każdą częścią.
- Jury: kryteria oceny niewymienione w tekście
- Mieszkańcy: głos przez polubienie zdjęcia
- Wyniki zapowiedziane razem, bez wskazania wagi
- Udział osób spoza Wrocławia: nieopisany
- Brak wzoru łączącego jury i głosy mieszkańców
Lubię to pod zdjęciem jako głos mieszkańca
Mechanika trzeciej edycji jest opisana najkrócej. Mieszkaniec oddaje głos, klikając „lubię to” pod zdjęciem wybranej witryny, i to zdjęcie okna jest tym, na co oddaje się głos. Tekst nie mówi, czy inne sposoby głosowania są dozwolone. Z samego opisu nie wynika, czy jedna osoba polubi kilka zdjęć, czy tylko jedno, i tekst nie próbuje tego rozstrzygać, bo nie zawiera żadnego przykładu z liczbami.
Przeczytane teksty nie opisują limitów polubień na jedną osobę ani tego, czy jedno konto polubi kilka zdjęć z tej samej edycji. Tekst też nie wyjaśnia, co dzieje się z polubieniem cofniętym przed ogłoszeniem werdyktu. Czytelnik, który chce ocenić swój udział, dostaje więc jedno zdanie o geście i żadnej reguły wokół niego. Jedno zdanie nie wystarcza, by z niego wyprowadzić zasady, a w pozostałych częściach opisu nie ma dalszego ciągu.
Teksty przedstawiają ten gest jednym zdaniem, bez opisu, czy organizator widzi, kto polubił które zdjęcie. Od tego zależy, czy po ogłoszeniu wyniku można cokolwiek sprawdzić, a także to, czy zwycięskie zdjęcie da się powiązać z konkretnymi głosami. Na ten moment żaden z trzech tekstów tego nie rozstrzyga, a wszystkie trzy traktują sam gest jako wystarczający opis głosowania.
Trzecia część opisu dotyczy samego zdjęcia. Według tekstu głos oddaje się pod zdjęciem okna, ale nie opisuje on, kto je wykonał ani czy zdjęcie musi pokazywać konkretną witrynę z ulicy. Zdanie lubię to jest więc jedynym elementem opisu, który da się zobaczyć w praktyce, a wszystko inne, od prawa do zdjęcia po sposób liczenia, pozostaje poza tekstem. Zanim uzna się, że głos został policzony, trzeba wiedzieć, czy w ogóle jest on widoczny po stronie organizatora, a tekst tego nie opisuje.
- Gest: kliknięcie „lubię to” pod zdjęciem
- Przedmiot głosu: zdjęcie okna
- Limit polubień na jedną osobę: nieopisany
- Widoczność polubień dla organizatora: nieopisana
- Polubienie cofnięte przed werdyktem: nieopisane
Kiedy poznamy wyniki w dwóch edycjach
Czwarta edycja Witryny na Gwiazdkę podaje jedną datę: dziewiętnastego grudnia, kiedy zapowiedziano ogłoszenie wyników obrad jury i głosowania mieszkańców. Zapowiedź mówi, że wyniki pojawią się na profilu projektu Dobry Widok na Facebooku. Nie ma w tym opisie drugiej daty, więc cały harmonogram tej edycji mieści się w jednym zdaniu i nie zawiera żadnego terminu zamknięcia.
Trzecia edycja podaje inny termin: siedemnastego grudnia zapowiedziano ostateczny werdykt mieszkańców. Te dwie daty nie są sprzeczne, bo dotyczą różnych edycji, ale łatwo je pomylić, gdy czyta się je jednym ciągiem. Teksty nie wskazują, który termin byłby ostateczny dla konkursu w danym roku, bo każdy opisuje swoją edycję osobno, a przy każdej pojawia się inne zakończenie.
Teksty nie podają daty startu żadnej z edycji ani terminu zamknięcia głosowania. Podają wyłącznie moment ogłoszenia, co oznacza, że z przeczytanych tekstów wiadomo, kiedy poznamy wynik, ale nie wiadomo, kiedy można zagłosować. Dla gdańskiego głosowania nie ma tu żadnej daty, tylko informacja o wyniku, że jarmark został wybrany. Ta różnica jest zasadnicza przy planowaniu, bo zamyka pytanie o czas, zanim się zacznie.
Przy planowaniu udziału daty łatwo sprowadzić do jednej: dziewiętnastego lub siedemnastego grudnia. Na to nie pozwalają przeczytane teksty, bo każda z dat dotyczy innego etapu i innej edycji. Pierwsza mówi o wynikach jury i mieszkańców czwartej edycji, druga o ostatecznym werdykcie mieszkańców trzeciej. Obie nie mówią, kiedy zaczyna się głosowanie, ani czy dla tej samej witryny obowiązuje więcej niż jeden termin. Nie ma tu też informacji, czy wyniki są publikowane przed czy po świętach, bo żadna data nie wskazuje na to wprost.
- Wyniki czwartej edycji: dziewiętnastego grudnia
- Werdykt mieszkańców trzeciej edycji: siedemnastego grudnia
- Miejsce ogłoszenia: profil projektu na Facebooku
- Data startu głosowania: nieopisana w tekstach
- Termin zamknięcia głosowania: nieopisany
Pytania bez odpowiedzi w tych tekstach
Legalność to pierwsze pytanie czytelnika i na nie teksty nie odpowiadają. Nie ma w nich zdania o tym, czy któryś z tych konkursów wymaga zezwolenia albo czy jest zgodny z przepisami, ani o tym, kto to ocenia. Odpowiedź musi więc przyjść z regulaminu konkretnej edycji albo od organizatora, a nie z tego przeglądu, który opisuje trzy wybrane przypadki bez pełnej dokumentacji.
Drugie pytanie dotyczy fałszywych głosów. Żaden z tekstów nie opisuje, jak organizator odróżnia polubienie mieszkańca od polubienia kogoś z zewnątrz, ani czy takie sprawdzenie w ogóle się odbywa. Brak takiego opisu nie oznacza, że sprawdzenia nie ma; oznacza tylko, że przeczytane teksty go nie podają. Nie ma tu też opisu skutków, gdyby podejrzane głosy wykryto, więc z tych tekstów nie wolno wyciągać wniosków o tym, co wtedy się dzieje.
Trzecie pytanie to zasady udziału i dyskwalifikacji, których teksty również nie opisują. Nie wiadomo z nich, czy udział poza Wrocławiem jest w ogóle przewidziany, ani czy naruszenie zasad prowadzi do usunięcia z konkursu. Ta sprawa wymaga czytania regulaminu każdej edycji osobno, a zestawienie tych przypadków nie zastępuje żadnego z tych dokumentów, nawet jeśli wygląda na pełne.
Czwarte pytanie, którego teksty nie rozstrzygają, dotyczy tego, kto poza przedstawicielami projektu ogląda wyniki. Brak informacji o tym, czy wyniki zostaną opublikowane w całości, czy tylko w postaci zwycięzców. Nie podano też, jak długo wynik będzie widoczny po ogłoszeniu. Teksty nie mówią również, czy po ogłoszeniu wyników można złożyć reklamację. Każde z tych pytań wymaga odpowiedzi od organizatora, a teksty nie zawierają żadnej.
- Zezwolenia i zgodność z przepisami: nieopisane
- Sprawdzanie fałszywych głosów: nieopisane
- Skutki wykrytych podejrzanych głosów: nieopisane
- Udział spoza Wrocławia: nieopisany
- Dyskwalifikacja za naruszenie zasad: nieopisana
Regulaminy polskich konkursów i plebiscytów wprost zabraniają kupowania głosów, wymian typu głos za głos oraz programów automatyzujących głosowanie. Organizator zastrzega sobie prawo weryfikacji głosów i żądania dowodów, jak zostały zdobyte. Za pierwsze wykryte naruszenie część regulaminów przewiduje odjęcie głosów, a za kolejne dyskwalifikację uczestnika. Nikt z zewnątrz nie może tego ryzyka wyeliminować, bo decyzja należy wyłącznie do organizatora konkursu.
weselezklasa.pl perlymazowsza.pl s.tvp.pl tvn.pl akcje.wizaz.pl
Organizatorzy konkursów opisują sygnały, które traktują jako podejrzane: bardzo dużo głosów z jednego adresu IP, głosy z wielu krajów naraz albo powtarzalny wzorzec czasowy. Zwykłe głosowanie wygląda inaczej, bo rozciąga się na cały termin głosowania i pochodzi od realnych odbiorców z różnych miejsc. Platformy dodatkowo pilnują limitów, takich jak jeden głos na konto albo blokada adresu IP po oddaniu głosu. Głosy zebrane w naturalnym tempie po prostu nie wyróżniają się z tłumu.
blog.woobox.com akcje.wizaz.pl lp.bnpparibas.pl pollunit.com agronews.com.pl
Wypełnianie ankiet online jest legalne, o ile odbywa się zgodnie z regulaminem platformy i nie narusza prawa. W części polskich konkursów organizator sam sprzedaje głosy według opublikowanego cennika, więc zakup głosów w takim konkursie jest dopuszczalny. Problemem prawnym jest natomiast kupowanie polubień, opinii i zaangażowania w działalności gospodarczej, które UOKiK traktuje jako czyn nieuczciwej konkurencji. Odrzucamy głosowanie w wyborach i referendach oraz wszelkie głosy kupione w imieniu innej osoby w konkursie lub plebiscycie, bo to zupełnie inna dziedzina prawa.
barometrprawa.pl miss.pl dclaw.pl edgp.gazetaprawna.pl sip.lex.pl
Jeśli zamówione głosy w danym głosowaniu nie zostaną dodane w ogóle, zwracamy pełną kwotę zamówienia. Zwrot nie obejmuje sytuacji, w której organizator konkursu anulował głosy po weryfikacji, uznał je za podejrzane albo zdyskwalifikował uczestnika. Regulaminy plebiscytów zastrzegają, że głosy oddane niezgodnie z zasadami zostaną unieważnione, a opłata za SMS bywa pobrana mimo niewliczenia głosu. Takiej decyzji organizatora nie da się odwrócić żadną gwarancją.
Pytania
Przeczytane teksty opisują dwa przykłady: wrocławską Witrynę na Gwiazdkę, prowadzoną przez projekt Dobry Widok, oraz gdański jarmark bożonarodzeniowy, który w internetowym plebiscycie uznano za najlepszy w Europie. Oba są związane ze świętami, ale teksty nie mówią, czy to jedyne takie konkursy w kraju.
Przeczytane teksty nie podają daty startu głosowania w żadnym z opisanych przypadków. Podają jedynie, kiedy poznamy wyniki: dziewiętnastego grudnia dla czwartej edycji Witryny na Gwiazdkę oraz siedemnastego grudnia dla werdyktu mieszkańców w trzeciej edycji.
Wrocławską Witrynę na Gwiazdkę prowadzi projekt Dobry Widok, a organizatora internetowego plebiscytu w Gdańsku przeczytane teksty nie wskazują. Nie wymieniają też żadnego urzędu ani instytucji, która nadzorowałaby oba przypadki.
Nie w przypadku Witryny na Gwiazdkę: głosują w niej mieszkańcy Wrocławia, a teksty nie mówią nic o udziale osób spoza miasta. Ogólnej odpowiedzi dla całego kraju przeczytane teksty nie dają.