Twórcy w internecie: konkursy twórców i influencerów w Polsce z publicznym głosowaniem i terminami
Konkursy twórców i influencerów w Polsce z publicznym głosowaniem to w praktyce jeden wyraźnie opisany przypadek: plebiscyt Rzetelny Influencer, w którym internauci wybierają laureatów spośród nominowanych. Organizatorem jest BANDI, a finałowe głosowanie w edycji trwało od dziewiątego do dwudziestego drugiego października. Sposób liczenia oddanych głosów nie wynika z opisu tej edycji, więc ta część pytania zostaje otwarta. Pozostałe pytania, o zgłoszenia i nagrody, wymagają sprawdzenia w zasadach organizatora.
Trzy strony konkursu i ich obowiązki
W konkursie twórców z publicznym głosowaniem występują trzy strony, a w pierwszym wpisie widać tylko jedną. Organizator ogłasza konkurs. Ustala zasady i odpowiada za wybór laureatów. Twórca prowadzi własną zabawę na swoim kanale albo występuje jako nominowany w cudzym plebiscycie, i w każdym z tych układów jego rola jest inna. Uczestnik zgłasza się albo głosuje, a jego pytania kierują się do strony, która przyjmuje zgłoszenie.
Rozdział ról ma skutek praktyczny. Osoba, która publikuje wpis zachęcający do zgłoszenia, nie musi być tą, która rozstrzyga o wyniku. Pytanie o to, kto ogłasza zasady, decyduje więc o tym, do kogo kierować reklamację oraz pytania o termin i sposób wyboru laureatów. Jeśli zasad nie ma wcale, a wpis mówi tylko o nagrodzie, sprawa jest od razu mniej przejrzysta.
Uczestnik zna mniej, niż mu się wydaje, dopóki nie przeczyta regulaminu. Wpis na kanale opisuje nagrodę i zachętę, a mechanizm zgłoszenia leży w regulaminie. Dlatego pierwsze pytanie do organizatora dotyczy regulaminu, a pytanie do twórcy dotyczy samego wpisu. Odpowiedzi na oba pytania nie muszą być takie same, i trzeba je zadać oddzielnie.
Przy sprawdzaniu konkursu pomaga prosta kolejność pytań. Najpierw kto ogłasza, potem kto wybiera, dalej kto przyjmuje zgłoszenia i kto ogłasza wynik. Jeśli na któreś z tych pytań nie da się odpowiedzieć z wpisu, odpowiedź trzeba znaleźć w regulaminie albo u organizatora, a nie w komentarzach. Odpowiedź zapamiętana z pogłosek nie jest odpowiedzią organizatora. Przy konkursie z nagrodą taka pomyłka szkodzi, bo uczestnik zgłasza się na podstawie czegoś, czego organizator nie napisał.
- Podmiot, który ogłasza konkurs i przyjmuje zgłoszenia.
- Twórca, który prowadzi konkurs na własnym kanale.
- Twórca nominowany przez kogoś innego w plebiscycie.
- Uczestnik, który zgłasza pracę albo głosuje.
- Formularz zgłoszeniowy, przez który przechodzi wejście do konkursu.
Regulamin jako pierwszy dokument do sprawdzenia
Regulamin, który leży w widocznym miejscu, daje czytelnikowi tekst do sprawdzenia, zanim ten się zgłosi albo zagłosuje. Bez niego uczestnik ma tylko wpis, a wpis nie mówi, kto wybiera laureatów i według jakich kryteriów. Konkurs internetowy, który nie publikuje regulaminu, odbiera czytelnikowi jedyne narzędzie, jakie ma przed wejściem.
Dobry regulamin da się przeczytać punkt po punkcie: kto organizuje, kto może wziąć udział, jak się zgłosić, kiedy trwa głosowanie i kto ogłasza wynik. Każdy z tych punktów ma inną wagę, zwłaszcza gdy dwa konkursy na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie. Porównanie zaczyna się więc od tego samego pytania zadanego do każdego z nich.
Trzeba też odróżnić regulamin konkursu od zasad konta na platformie. Pierwszy opisuje, jak wybiera się laureatów. Drugi mówi, co wolno robić w samym serwisie, i nie zastępuje zapisów organizatora. Ktoś, kto myli te dwa dokumenty, pyta o wynik nie tam, gdzie trzeba.
Długi regulamin nie jest z góry wiarygodny ani podejrzany. Liczy się to, czy zapisy o zgłoszeniu, wyborze laureatów i wykluczeniu są napisane konkretnie, czy ogólnikami. Ogólnik w rodzaju „organizator zastrzega sobie prawo do zmian” niczego nie rozstrzyga, bo nie mówi, kto i na jakiej podstawie je wprowadza. Konkretny zapis podaje osobę albo podmiot, termin i sposób poinformowania uczestników.
- Nazwa organizatora i sposób kontaktu z nim.
- Zasady, według których zgłoszenie trafia do wyboru laureatów.
- Osobne terminy zgłoszeń i terminy głosowania, wpisane w regulamin.
- Sposób ogłoszenia wyników i miejsce ich publikacji.
- Zapisy o tym, kto zostaje wykluczony z udziału.
Nominacje, a potem publiczne głosowanie
W plebiscycie Rzetelny Influencer etapy wyglądają tak: najpierw są nominowani, a potem internauci wybierają laureatów z tej listy. Publiczne głosowanie online w tym układzie odbywa się po nominacjach, a nie zamiast nich. Dla kogoś, kto dopiero zaczyna czytać o takich konkursach, to główna różnica między plebiscytem a losowaniem nagród.
Samo słowo nominacja nie mówi jeszcze, kto składał propozycje i według jakich kryteriów. Ta część procesu nie jest opisana w tej edycji, więc przy każdym plebiscycie trzeba ją sprawdzić w jego zasadach. Dopóki tego nie wiadomo, pytanie o uczciwość wyboru pozostaje pytaniem bez odpowiedzi.
Dla uczestnika decyduje okno czasowe. Głosowanie działa w wyznaczonym przedziale, a ten wyznacza regulamin. Oddane przed otwarciem okna głosy nie należą do wyniku, więc sprawdź, kiedy okno się zaczyna i kiedy się kończy. Jeśli okno zamyka się o określonej godzinie, lepiej znać ją z regulaminu niż z daty podanej w poście.
Po nominacjach uczestnik zadaje pytanie o kompletność listy, a kieruje je do organizatora, nie do innych głosujących. Pytanie na piśmie, z datą i z numerem zgłoszenia, jeśli formularz go nadaje, daje odpowiedź, którą można później pokazać. Nie ma w tym nic z oskarżenia. To zwykła prośba o wyjaśnienie, kto zajął się propozycjami i według jakich kryteriów wybrano nominowanych.
- Lista nominowanych, na której opiera się głosowanie.
- Początek i koniec okna głosowania, z godziną.
- Sposób oddania głosu i wymagania dotyczące konta.
- Zasady ogłoszenia laureatów po zamknięciu głosowania.
- Zapis o rozstrzyganiu remisu, jeśli regulamin go przewiduje.
Oznaczenie płatnej współpracy w poście
Gdy twórca dostaje od marki prezent i pisze o nim w mediach społecznościowych, zalecenia UOKiK wskazują, jak taki wpis oznaczyć. Jednorazowy post z prezentem można opatrzyć hasztagiem #prezent. Nie każdy wpis z prezentem jest jednak takim jednorazowym postem, więc przed publikacją trzeba ustalić, ile takich wpisów będzie.
Kłopot zaczyna się przy kolejnych wpisach tej samej marki. Późniejsze publikacje mają nieść #reklama albo podobne oznaczenie, więc jeden hasztag nie wystarcza na cały cykl współpracy. Każdy wpis trzeba ocenić osobno, według jego miejsca w kolejności publikacji, a nie według tego, jak wyglądał pierwszy z nich.
Organizator konkursu z udziałem twórców powinien w regulaminie napisać, jak oznacza się wpisy konkursowe. Regulamin, który tego nie mówi, zostawia uczestnikowi pytanie, czy oznaczenie jest potrzebne i kto je dodaje. Te pytania najlepiej zadać przed zgłoszeniem, bo później żadna zmiana zasad nie cofnie zgłoszenia.
Oznaczenie wpisu wymaga też pytania o to, kto dostał co i kiedy. Prezent przyjęty przed publikacją i prezent przyjęty po niej to dwie różne historie w tej samej relacji. Twórca, który prowadzi konkurs i sam dostał nagrodę od partnera, powinien opisać oba układy osobno w regulaminie, a nie w jednym zdaniu. Dzięki temu uczestnik wie, co dotyczy jego zgłoszenia, a co dotyczy samej współpracy.
- Jednorazowy wpis z prezentem od marki.
- Kolejne wpisy tej samej marki, każdy osobno.
- Zapis w regulaminie o oznaczaniu wpisów konkursowych.
- Nazwa marki widoczna we wpisie i w jego oznaczeniu.
- Miejsce oznaczenia w treści wpisu, a nie w komentarzu.
Terminy: zgłoszenia, głosowanie, wynik
W edycji plebiscytu Rzetelny Influencer finałowe głosowanie trwało od dziewiątego do dwudziestego drugiego października. Jedyny przedział, który da się tu podać bez zgadywania, to okno finałowego głosowania, bo tylko dla niego podano dwie daty. Każdy inny termin trzeba wziąć z regulaminu, bo samo słowo „finał” nie wskazuje dnia.
Zgłoszenia i głosowanie to dwa różne okna. Każde ma własny początek i koniec, a łatwo je pomylić, gdy oba terminy stoją obok siebie w jednym wpisie. Liczy się tylko ten termin, który regulamin podaje dla danego etapu.
Ogłoszenie wyników zapisuje regulamin, a w plebiscycie Rzetelny Influencer organizatorem jest BANDI. Po zamknięciu głosowania wynik szuka się w miejscu, które regulamin wskazuje, a nie w komentarzach pod wpisem. Dopiero wtedy da się porównać zapowiedź z ogłoszeniem.
Terminy w konkursie internetowym dzielą się na zgłoszenia, głosowanie i ogłoszenie wyniku, a każda z tych części może mieć własną stronę w regulaminie. Przy kalendarzu spisz sobie trzy daty osobno, z godziną i strefą czasową, bo samo słowo „termin” niczego nie mówi. Pomyłka o jeden dzień zmienia więc to, czy zgłoszenie w ogóle zostanie policzone.
- Początek i koniec zgłoszeń, z podaniem roku.
- Początek i koniec głosowania publicznego, z dniem i godziną.
- Dzień ogłoszenia laureatów i miejsce publikacji.
- Data, po której zgłoszenie przestaje się liczyć.
- Strefa czasowa, w której liczy się każdy termin.
Co zostaje otwarte przy zgłoszeniu
Legalności konkretnego konkursu nie da się rozstrzygnąć z ogólnych zasad. Rekomendacja urzędu to zalecenie, a nie wpis w ustawie, więc nie zastępuje oceny konkretnego przypadku. Dlatego przy wątpliwości sprawdza się zapisy konkursu i treść wpisu, zanim cokolwiek zostanie zgłoszone.
Gdy konkurs nie ma regulaminu, nie podaje nazwy organizatora albo nagrodę opisuje w sposób niejasny, czytelnik ma kilka prostych sposobów sprawdzenia: zapytać organizatora na piśmie, porównać nazwę podmiotu z wpisem i zachować zrzut ekranu regulaminu. Te kroki nie dają pewności co do wyniku, ale pokazują, czy ktoś odpowiada za konkurs.
Zasady platformy i zapisy konkursu to dwie różne sprawy, a dyskwalifikacja zależy od zapisów konkursu. Strona nie obiecuje wygranej ani nie opisuje sposobów, które pomagają ominąć sprawdzenie. Organizator decyduje o wyniku i o tym, czy zgłoszenie zostało przyjęte.
Czytelnik nie przeprowadzi audytu konkursu, ale po zakończeniu może sprawdzić kilka rzeczy. Czy ogłoszenie wyników pojawiło się w miejscu wskazanym w regulaminie, czy terminy się zgadzają i czy nagroda opisana we wpisie to ta sama, którą wymienia regulamin. Te trzy porównania nie rozstrzygają, czy wybór był uczciwy, ale pokazują, czy organizator trzymał się własnych zapowiedzi.
- Rekomendacja urzędu a ustawa: dwie różne kategorie.
- Zasady platformy odrębne od zapisów konkursu.
- Decyzja organizatora w sprawie wyniku i jego uzasadnienia.
- Brak zapisu w regulaminie nie oznacza zgody na zachowanie.
- Pytanie do organizatora na piśmie, z zachowaną datą.
Regulaminy polskich konkursów i plebiscytów wprost zabraniają kupowania głosów, wymian typu głos za głos oraz programów automatyzujących głosowanie. Organizator zastrzega sobie prawo weryfikacji głosów i żądania dowodów, jak zostały zdobyte. Za pierwsze wykryte naruszenie część regulaminów przewiduje odjęcie głosów, a za kolejne dyskwalifikację uczestnika. Nikt z zewnątrz nie może tego ryzyka wyeliminować, bo decyzja należy wyłącznie do organizatora konkursu.
weselezklasa.pl perlymazowsza.pl s.tvp.pl tvn.pl akcje.wizaz.pl
Organizatorzy konkursów opisują sygnały, które traktują jako podejrzane: bardzo dużo głosów z jednego adresu IP, głosy z wielu krajów naraz albo powtarzalny wzorzec czasowy. Zwykłe głosowanie wygląda inaczej, bo rozciąga się na cały termin głosowania i pochodzi od realnych odbiorców z różnych miejsc. Platformy dodatkowo pilnują limitów, takich jak jeden głos na konto albo blokada adresu IP po oddaniu głosu. Głosy zebrane w naturalnym tempie po prostu nie wyróżniają się z tłumu.
blog.woobox.com akcje.wizaz.pl lp.bnpparibas.pl pollunit.com agronews.com.pl
Wypełnianie ankiet online jest legalne, o ile odbywa się zgodnie z regulaminem platformy i nie narusza prawa. W części polskich konkursów organizator sam sprzedaje głosy według opublikowanego cennika, więc zakup głosów w takim konkursie jest dopuszczalny. Problemem prawnym jest natomiast kupowanie polubień, opinii i zaangażowania w działalności gospodarczej, które UOKiK traktuje jako czyn nieuczciwej konkurencji. Odrzucamy głosowanie w wyborach i referendach oraz wszelkie głosy kupione w imieniu innej osoby w konkursie lub plebiscycie, bo to zupełnie inna dziedzina prawa.
barometrprawa.pl miss.pl dclaw.pl edgp.gazetaprawna.pl sip.lex.pl
Jeśli zamówione głosy w danym głosowaniu nie zostaną dodane w ogóle, zwracamy pełną kwotę zamówienia. Zwrot nie obejmuje sytuacji, w której organizator konkursu anulował głosy po weryfikacji, uznał je za podejrzane albo zdyskwalifikował uczestnika. Regulaminy plebiscytów zastrzegają, że głosy oddane niezgodnie z zasadami zostaną unieważnione, a opłata za SMS bywa pobrana mimo niewliczenia głosu. Takiej decyzji organizatora nie da się odwrócić żadną gwarancją.
Pytania
Plebiscyt Rzetelny Influencer to konkurs, w którym internauci wybierają laureatów spośród nominowanych. Konkursy streamerów opisane w poradnikach dotyczą zasad zgłoszeń i nagród, a nie plebiscytu z publicznym głosowaniem online. Każdy inny konkurs twórców w Polsce trzeba sprawdzić w jego regulaminie, zanim uzna się, że głosowanie jest publiczne.
Organizatorem plebiscytu Rzetelny Influencer jest BANDI. W konkursach streamerów organizatorem jest ten, kto ogłasza zabawę, a jego regulamin chroni organizatora i informuje widzów. Przy każdym konkursie internetowym nazwa podmiotu powinna być w regulaminie, a jeśli jej brak, pytanie o organizatora zadaje się na piśmie, z datą.
Finałowe głosowanie w edycji plebiscytu Rzetelny Influencer trwało od dziewiątego do dwudziestego drugiego października. Daty zgłoszeń nie są podane, dlatego trzeba je sprawdzić w regulaminie organizatora. Jeśli zgłoszenia i głosowanie mają różne okna, każde liczy się osobno, a ich pomylenie prowadzi do pytań, na które nie ma odpowiedzi.
Warunki zgłoszenia ustala regulamin każdego konkursu, a przy plebiscycie BANDI nie ma mowy o wieku, miejscu zamieszkania ani opłacie za zgłoszenie. Przed wysłaniem pracy sprawdź te trzy punkty w regulaminie organizatora, a potem zapisz datę i godzinę zgłoszenia. Jeśli regulamin wymaga dowodu tożsamości albo zgody na publikację pracy, trzeba to przygotować przed wysłaniem zgłoszenia.